Een franchise nemen; wat houdt dat nu in?

Franchising: een vorm van samenwerking
Franchising is een vorm van intensieve samenwerking tussen zelfstandige ondernemers. Daarbij stelt de ene partij (franchisegever) aan de andere partij (franchisenemer) een compleet ondernemingsconcept – "formule" – ter beschikking. De samenwerking is erop gericht om alle betrokken partijen er beter van te laten worden.
De franchisegever kan zijn expansie sneller en zonder grote investeringen realiseren. Zijn inkomen ontstaat enerzijds door leveranties van goederen; anderzijds ontvangt hij een vergoeding (royalty) voor het verrichten van diensten t.b.v. de franchisenemer. De franchisenemer loopt als zelfstandig ondernemer beduidend minder risico dan een autonome starter en kan een goed ondernemersinkomen verdienen. Economisch gezien heeft de franchisenemer een stukje van zijn zelfstandigheid prijs gegeven bij het aangaan van de samenwerking in de vorm van franchising. In ruil daarvoor geniet hij vele voordelen.
De exacte invulling van de rechten en plichten van ieder is geregeld in de (franchise)overeenkomst. In aanvulling op de franchise-overeenkomst geeft het franchise-handboek een verdere uitwerking van de operationele zaken.

Kenmerkende aspecten van een franchise
Taakverdeling
In het franchisecontract wordt een taakverdeling tussen de franchisegever en de –nemer vastgelegd en worden de rechten en plichten van beiden geregeld. Deze taakverdeling is erop gebaseerd, dat elke partij doet waar die goed in is: de franchisegever schept de voorwaarden, waardoor de franchisenemer efficiënt kan werken.

Imago
Alleen producten, diensten of hele commerciële formules, die zich positief in de markt onderscheiden komen voor franchising in aanmerking.

Know-how en begeleiding
De franchisenemer "huurt" het gebruik van de handelsnaam en de merken. Daarbij krijgt hij van de franchisegever de kennis en ondersteuning, die nodig is om tot een optimaal resultaat te komen.

Selectie en training
Om de franchiseketen te versterken is expansie wenselijk. Dit gebeurt door middel van een wervingscampagne, gevolgd door een zorgvuldige selectie van potentiële kandidaten. Na selectie volgt doorgaans een (praktijk)training om de franchisenemer vertrouwd te maken (en te houden) met de werkprocedures en de commercie.

Controle
In herkenbaarheid schuilt de ware kracht van een succesvolle franchiseformule. Voorop staat dus dat er controle moet zijn of de aangeslotenen de formule daadwerkelijk zo implementeren zoals de franchisegever deze heeft getest tijdens de ontwikkeling. Dit is een continu proces, waarvoor veelal een formulemanager wordt aangetrokken door de franchiseorganisatie.

Voordelen van franchising
Zelfstandigheid voor de betrokkenen
Zowel de franchisegever als de franchisenemers zijn zelfstandig ondernemer. De wederzijdse belangen worden vooraf in een contract vastgelegd. Door de taakverdeling is het mogelijk, dat beide partijen een zo hoog mogelijk rendement met hun bedrijf kunnen maken.

Gemotiveerde dienstverlening en persoonlijke inzet
De franchisenemers zijn in hun hoedanigheid van zelfstandig ondernemer volledig verantwoordelijk voor de gang van zaken in hun eigen bedrijf. De motivatie en de persoonlijke inzet staan daarom op een hoog niveau.

Hogere omzet en lagere kosten
Door de professionele benadering van de markt maakt de franchisenemer veelal een hogere omzet dan een apart opererende ondernemer. De franchisenemer kan immers profiteren van de professionele marketing en alle ervaringen binnen het samenwerkingsverband. Grootschaligheid geeft kostenvoordelen. Veelal kunnen door het grote inkoopvolume gunstige condities worden bedongen.

Minder "personeelsproblemen"
De personeelsbezetting is een verantwoordelijkheid van de franchisenemer. Bijvoorbeeld bij ziekte van medewerkers zal hij zelf zijn bezetting regelen. Ook is een franchiseorganisatie minder conjunctuur-gevoelig: de loonsom is veel lager, waardoor loonsverhogingen minder snel effect hebben op de bedrijfsresultaten.

Uniforme uitstraling, dus scherpere profilering
De herkenbare uitstraling is één van de belangrijkste kenmerken van een moderne keten van bedrijven. De franchisegever is verantwoordelijk voor de uitstraling, dus voor alles, waarmee de organisatie zich in de markt wil onderscheiden.

Centrale leiding en kleine overhead
Om slagvaardig in de markt te kunnen concurreren is centrale leiding binnen het samenwerkingsverband nodig. Doorgaans vragen gedreven franchisenemers minder aandacht van het management dan filiaalleiders. Dit resulteert direct in lagere overheadkosten: minder rayonleiders, kleinere (of geen) personeelsafdeling enzovoorts.

• De franchisegever neemt de franchisenemer een deel van de werkzaamheden voor en tijdens de startfase uit handen. Een aantal "beginnersfouten" wordt daardoor vermeden. De franchisegever kan zelf over de know-how beschikken, dan wel gespecialiseerde mensen inhuren.

• De franchisenemer krijgt toegang tot veel know-how van de franchisegever en krijgt permanente begeleiding.

• De herkenbaarheid van de formule voor de klant, d.i. de afnemer van de diensten en/of producten wordt gestimuleerd door een uniforme uitstraling en een gemeenschappelijke naam (handelsnaam en merk).

• De franchisenemer kan gebruik maken van centrale, dus betere afspraken met bijvoorbeeld de leverancier, de bank, de accountant en het reclamebureau.

• De franchisegever kan training en opleiding van franchisenemers en hun personeel (laten) verzorgen.

• Aan de hand van cijfermatige gegevens kan bedrijfsvergelijking worden uitgevoerd om zo van elkaar te leren en resultaten van de franchisenemer en -gever te optimaliseren.

• Investeringen zijn door de ruime ervaring van de franchise-organisatie vrij nauwkeurig te bepalen, waardoor financiële tegenvallers beperkt kunnen blijven. Vaak kan door franchisenemer gebruik worden gemaakt van een financieringsarrangement.

• Een franchisenemer kan zich meer toeleggen op de commerciële kant van de onderneming zoals verkoop van producten en/of diensten, after sales service en presentatie, dan zijn niet samenwerkende collega/concurrent. Dit komt dikwijls tot uitdrukking in een hogere omzet door de professionele aanpak en lagere kosten door schaalvoordelen als gevolg van de samenwerking. De winst blijft bovendien bij de zelfstandige ondernemer/ franchisenemer.

• Zowel juridisch als economisch blijft de franchisenemer zelfstandig. De zelfstandigheid wordt mede gewaarborgd door de overeenkomsten die tussen partijen gesloten worden.

• De overeenkomsten gelden voor een bepaalde periode, meestal vijf jaar. Na deze periode staat het de franchisenemer in beginsel vrij de samenwerking te beëindigen.

Procedure voor franchisenemer
Gesteld dat er wederzijds (van u en de franchisegever) interesse is, dan zullen er één en als het positief verloopt meerdere gesprekken gaan plaatsvinden. Geleidelijk zult u meer informatie krijgen omtrent de franchiseformule, de (on)mogelijkheden en de rechten en verplichtingen. De gesprekken zullen worden gevoerd met verantwoordelijke personen binnen de franchiseorganisatie en/of een gespecialiseerd bureau die een eerste selectie maken.

Doorgaans wordt door de franchisegever in deze "selectiefase" gebruik gemaakt van een geheimhoudingsverklaring. Deze verklaring dient ertoe te voorkomen, dat door geïnteresseerden oneigenlijk gebruik gemaakt wordt van de verstrekte vertrouwelijke informatie.

Indien u het met een franchiseorganisatie eens bent over uw toetreding kan de (voor-)overeenkomst getekend worden. Hiermee wordt daadwerkelijk een "commitment" aangegaan tussen u en de franchisegever. De vrijblijvendheid van de gesprekken is voorbij; u kunt alleen nog maar onder bijzondere voorwaarden van elkaar af. De voorovereenkomst is bindend voor beide partijen. Daarin wordt vastgelegd dat u van plan bent binnen een bepaald exclusief gebied de franchiseformule te gaan exploiteren. U verkrijgt de exclusieve rechten om tegen vergoeding gebruik te mogen maken van de formule. In ruil daarvoor mag de franchisegever geen andere kandidaat-franchisenemer deze exclusieve rechten aanbieden. De voorovereenkomst wordt overigens niet door iedere franchiseorganisatie gehanteerd.

De "pré-contractuele fase" wordt afgerond met de realisatie van de vestiging en de toetreding tot het franchiseverband. Dit wordt formeel bezegeld door de ondertekening van de franchiseovereenkomst en de overhandiging van het franchisehandboek.